Ouderen enthousiast over Emma Zorgt

19 augustus 2021

Ze had zelf ook wel lol in de Google Home speaker. (‘Ik gebruik ‘m thuis om muziek aan te zetten.’) Vandaar dat wijkverpleegkundige Erika Renné enthousiast ‘ja’ antwoordde op de vraag wie energie wilde steken in een pilot onder Careyn-klanten. De proef moest duidelijk maken wat de toegevoegde waarde is van Emma Zorgt. Dat is een spraakgestuurde digitale assistent die samenwerkt met de slimme speaker. Haar eerste conclusie na een paar weken proefdraaien: ‘Ik denk dat het wel iets voor ons kan betekenen, niet alleen voor ouderen maar ook voor jongeren.’

De vergrijzing gaat gelijk op met een steeds groter tekort aan zorgpersoneel. Technologische innovaties moeten in de toekomst meehelpen om zorg en welzijn beheersbaar te maken. Ook maken innovaties het mogelijk meer maatwerk te bieden: de juiste zorg op het juiste moment bij de juiste cliënt. Careyn onderkent het belang van vernieuwende mogelijkheden. ‘We staan er binnen onze organisatie zeker positief tegenover. We gebruiken bijvoorbeeld digitale sleutels om bij cliënten binnen te komen’, zegt Erika Renné. Als verpleegkundige bezoekt zij cliënten in Numansdorp en Klaaswaal thuis voor allerlei medische handelingen. ‘Het aanbrengen van een katheter, veel wondzorg, sondevoeding geven of het verlenen van terminale zorg. Momenteel heb ik meer een coördinerende rol als wijkverpleegkundige, ik doe een hbo-opleiding.’

‘Leuk, zulke zorginnovaties’

Voor Careyn was de toepassing van de applicatie Emma Zorgt in combinatie met de Google Home speaker nieuw. ‘Onze regiomanager kwam ermee: of wij als wijkverpleegkundigen cliënten in de wijk wisten die aan een pilot wilden meedoen. Het lijkt mij wel leuk, zulke zorginnovaties. Bij ouderen die een iPad hebben hoor ik vaak: ‘Ik kom er niet uit!’ Dan vraag ik altijd: ‘Laat mij maar even kijken, wat snapt u niet?’ Ik heb zelf ook zo’n speaker die ik vooral gebruik om muziek aan te zetten. Ik kon me al snel een voorstelling ervan maken hoe dat zou werken met Emma Zorgt.’

Vriendelijke vrouwenstem

Het principe van Emma Zorgt werkt eenvoudig. Een cliënt hoeft alleen maar te zeggen: ‘Hey Google, open Emma Zorgt.’ Een vriendelijke vrouwenstem vraagt vervolgens waar ze je mee kan helpen. Het antwoord ‘ik wil me melden’ of ‘ik voel me oké vandaag’ gaat vervolgens als tekstbestand naar de vaste contactpersoon. Maar Emma Zorgt kan meer. Valt iemand die alleen is? Of voelt hij of zij zich ’s morgens niet goed bij het wakker worden? Na het commando ‘open Emma Zorgt’ en de melding ‘ik ben gevallen’ schakelt de spraakassistent hulp in via De ZorgCentrale.

Sociale controle

Erika ziet al snel mogelijkheden. ‘Ik had meteen een paar cliënten in gedachten voor wie het iets zou zijn uit het oogpunt van sociale controle. Een stukje veiligheid voor eenzame cliënten, die niet veel familie, mantelzorgers, buren of vrienden om zich heen hebben. Die zouden zich eenmaal per dag kunnen melden met de boodschap dat alles oké is. Ze hebben dan toch het idee dat er iemand op hen let. Ik heb het ook gehoord van een oudere cliënt. “Fijn dat er iemand is die weet dat ik het nog doe”, zei hij letterlijk.’

‘Een speaker die antwoord geeft?’

Van de 25 deelnemers aan de pilot waren er 9 cliënt bij Careyn. Moeilijker bleek het om de doelgroep te enthousiasmeren voor deelname. Erika: ‘Het is best lastig, zeker bij ouderen. Die zijn toch iets wantrouwender voor deze dingen. En het principe van de app in combinatie met de Google Home speaker is niet eenvoudig uit te leggen. Mensen konden zich er geen voorstelling van maken: een speaker die antwoord geeft als je iets vraagt? We hadden alleen een flyer om te laten zien wat het is.’

‘Het is lekker weer vandaag hè!’

Bij één van haar cliënten ervaart Erika zelf hoe Emma Zorgt functioneert. ‘Een mevrouw had geen mantelzorger. Daarom heb ik me als haar mantelzorger opgegeven. Elke dag kreeg ik een mailtje van haar hoe het ging. “Vandaag ging het goed.” Of: “Met mij gaat het prima. En het is lekker weer vandaag hè.” Dat vond ik leuk om mee te maken.’

Vol verbazing voor de speaker

Opvallend genoeg bleek de techniek geen drempel als de speaker eenmaal in huis stond, merkte Erika. ‘Een meneer die beperkt was had helemaal niets met techniek. Maar die vond het geweldig om zich elke ochtend te kunnen melden. Helemaal omdat hij er ook de radio mee kon bedienen en vragen kon stellen aan de speaker. Twee anderen gingen vol verbazing voor de speaker staan. Handen onder de kin, helemaal onder de indruk!’

Er was één andere hobbel om deelnemers te werven: een werkende internetaansluiting. ‘Ik had een mevrouw in gedachten voor wie het zeker iets zou zijn. Maar ze had geen internet. Dat is de enige beperking van de speaker. Dat kom ik toch wel heel vaak tegen, mensen die zelfstandig wonen zonder internetaansluiting.’ Ook daar zijn echter eenvoudige oplossingen voor. De spraakassistent is leverbaar met een mifi-router, een kastje om eenvoudig overal een 4G-netwerk te kunnen installeren.

Ook voor jongeren

Voorziet Erika toekomst voor Emma Zorgt in het zorgplan voor cliënten? ‘Ik denk wel dat het iets kan betekenen. Het is voor ouderen een stukje veiligheid, sociale controle. Maar het kan ook bij jongeren die in een isolement zitten. Emma Zorgt is weliswaar niet persoonlijk maar er is toch even contact. Of voor mensen met verslavingsproblematiek. Daar kan Emma Zorgt structuur aanbrengen in de dag of mensen eraan herinneren tijdig medicijnen in te nemen. Daarvoor zou je dit zeker kunnen inzetten.’ Binnenkort komt De ZorgCentrale met de officiële evaluatie.

Foto van Erika Renné
Erika Renné behandelt een wond.